Tuinvragen bezoeker Mees vroeg ons of onkruid in de compostbak mag. Goede vraag, want je hebt er vaak veel van, maar je wilt het natuurlijk niet verder verspreiden. Onkruid is organisch materiaal en dus geschikt om te composteren. Toch is voorzichtigheid gewenst, want niet elke soort onkruid is geschikt voor op de composthoop. Het gaat er om of het onkruid goed verteert en er geen zaden of wortelstukjes overblijven, die opnieuw kunnen uitlopen.
In het kort
Jong, gezond onkruid zonder rijpe zaden of hardnekkige wortels kun je meestal prima composteren. Bij onkruid met rijpe zaden of wortelstokken is voorzichtigheid nodig.
Welk onkruid mag op de composthoop?
Veel jong onkruid is geschikt voor de composthoop. Het verteert gemakkelijk en draagt bij aan het organische materiaal in de compost. Vooral belangrijk is of de plant al zaad heeft gevormd en of er worteldelen aanwezig zijn die opnieuw kunnen uitlopen.
| Soort onkruid | Composteren? | Waarom? |
|---|---|---|
| Jong, eenjarig onkruid | Ja | Verteert doorgaans gemakkelijk |
| Brandnetel | Ja | Geschikt zolang de plant geen rijpe zaden bevat. |
| Paardenbloem | Ja, met aandacht | Voorkom dat rijpe zaden op de composthoop komen. |
| Kweekgras | Liever niet | Wortelstokken kunnen opnieuw uitlopen. |
| Zevenblad | Liever niet | Kleine wortelstukjes kunnen nieuwe planten vormen. |
| Haagwinde | Liever niet | Worteldelen kunnen opnieuw uitlopen. |
| Bramen | Deels | Voeg liever geen plantmateriaal met doorns of stekels toe. Blad is geen probleem. |
| Japanse duizendknoop | Nee | Invasieve exoten zoals Japanse duizendknoop kunnen beter vernietigd worden. |
| Onkruid met rijpe zaden | Liever niet | Zaden kunnen de compostering overleven. |
| Ziek onkruid | Met voorzichtigheid | Sommige ziekteverwekkers overleven een onvoldoende warme composthoop. |
Waarom kun je niet al het onkruid composteren?
Er zijn twee belangrijke aandachtspunten: zaden en wortels.
Onkruid met rijpe zaden kan zich via de compost verder verspreiden. Als de composthoop niet overal voldoende warm wordt, kunnen zaden overleven. Wanneer je de compost later in de tuin gebruikt, kunnen ze alsnog ontkiemen.
Onkruid met hardnekkige wortelstokken kan opnieuw uitlopen vanuit kleine stukjes wortel. Dat geldt bijvoorbeeld voor kweekgras, zevenblad en haagwinde. In een gewone composthoop worden die worteldelen niet altijd volledig afgebroken.
Helpt het om onkruid eerst te laten drogen?
Ja, volledig uitdrogen kan helpen om te voorkomen dat onkruid opnieuw uitloopt. Leg planten met hardnekkige wortels op een droge, verharde ondergrond en laat ze liggen totdat ook de wortels volledig zijn uitgedroogd. Controleer goed of ook de wortels volledig zijn uitgedroogd voordat je het onkruid composteert, want er blijft vaak langer leven in zitten dan je zou denken.
Bij onkruid met rijpe zaden is afvoeren meestal verstandiger. Tijdens het drogen kunnen de zaden zich verspreiden. Volg bij het afvoeren de afvalregels van je gemeente.



Doodt de warmte van de composthoop onkruid?
Een goed werkende, warme composthoop kan veel onkruidzaden en levende plantendelen onschadelijk maken. Daarvoor moet het materiaal voldoende lang een hoge temperatuur bereiken.
In een gewone composthoop in de tuin lukt dat niet altijd. Vooral aan de buitenkant kan het materiaal relatief koel blijven. Daardoor kunnen zaden of worteldelen de compostering overleven.
Ga er dus niet automatisch van uit dat alle onkruidzaden en wortelstokken tijdens het composteren verdwijnen.
Maar de gemeente composteert gft toch ook met onkruid?
Ja, dat klopt. Bij de gemeente wordt het gft-afval op grote schaal en bij hoge temperaturen verwerkt. Daardoor gaan veel onkruidzaden en wortels dood. Op een composthoop in je tuin bereik je dit soort hoge temperaturen meestal niet. Daarom kun je onkruid dat je beter niet zelf composteert, vaak wel bij het gft-afval doen.
Weggooien of composteren?
Jong, gezond onkruid zonder rijpe zaden of hardnekkige wortelstokken kun je meestal prima composteren. Bij kweekgras, zevenblad, haagwinde en onkruid met rijpe zaden kun je beter voor een andere manier van afvoeren kiezen. Zo verklein je de kans dat je onkruid via de compost opnieuw in je tuin introduceert.
Bedenk ook waar je deze compost wil gaan gebruiken. Als je jouw compost bijvoorbeeld alleen gebruikt op je volkstuin, waar je mogelijk meer last hebt van hardnekkig onkruid, is verspreiding vaak toch niet helemaal tegen te gaan. De vraag is dan of je alles op alles moet zetten om onkruiddelen uit de compost te houden.
Wil je weten welke andere materialen op de composthoop mogen? Lees ook Wat mag op de composthoop?
Wat is jouw Tuinvraag?
Heb jij ook hulp of advies nodig voor je tuin? Wij helpen je graag.
Waarmee heb jij hulp nodig in je tuin? Bekijk alle Tuinvragen over Tuinonderhoud, of stel een nieuwe Tuinvraag


