Fruitboomtermen: wat betekent wat?

Een appelboom is niet zomaar een appelboom. Het ras bepaalt onder andere wanneer de appels rijpen en hoe ze smaken, de onderstam heeft invloed op de grootte van de boom en voor sommige rassen is een andere appelboom nodig voor de bestuiving. En dan hebben we het nog niet over hoogstam, leifruit, junirui of zomer- en wintersnoei.

Wie zich wat verder verdiept in fruitbomen krijgt dan ook al snel met allerlei typische termen te maken. Hieronder leggen we de belangrijkste begrippen uit, zodat je beter begrijpt wat er precies wordt bedoeld. Om het overzichtelijk te houden, hebben we de termen zoveel mogelijk per onderwerp gegroepeerd.

Soorten en vormen

Wat zijn pitfruit, steenfruit en zachtfruit?

Pitfruit is fruit waarbij de zaden in een klokhuis zitten. Appels en peren zijn bekende voorbeelden. Bij steenfruit zit één harde pit in het midden van de vrucht, zoals bij kersen, pruimen, perziken en abrikozen.

Zachtfruit is een verzamelnaam voor onder andere aardbeien, frambozen, bramen, aalbessen, zwarte bessen en kruisbessen. Deze groeien meestal aan struiken of lage planten en niet aan bomen.

Wat is een fruitras of cultivar?

Een ras is een specifieke variëteit binnen een fruitsoort. ‘Elstar’ en ‘Jonagold’ zijn bijvoorbeeld appelrassen en ‘Conference’ is een bekend perenras. De term cultivar is de vakterm voor een door de mens geselecteerde en gekweekte variëteit. Bij fruitbomen worden ras en cultivar in de praktijk vaak vrijwel hetzelfde gebruikt.

Waarvoor dient een onderstam?

Een fruitboom wordt vaak op een onderstam geënt. Dit is het onderste deel van de boom waarop het gewenste ras wordt geplaatst. De onderstam zorgt voor het wortelstelsel en heeft onder andere invloed op de groeikracht en uiteindelijke grootte van de boom.

Daardoor kan hetzelfde fruitras op verschillende onderstammen uitgroeien tot een grote boom of juist een veel kleinere fruitboom.

Wat zijn hoogstam, halfstam en laagstam?

Deze termen zeggen iets over de hoogte waarop de kroon van een fruitboom begint. Bij een hoogstam begint de vertakking (kroon) meestal rond 1,80 meter of hoger. Bij een halfstam begint eerste vertakking rond 1 tot 1,50 meter. Bij een laagstam begint de kroon veel lager, vaak rond 50 tot 80 centimeter.

Lees alles over het verschil tussen laagstam, halfstam en hoogstam

Wat is leifruit?

Bij leifruit wordt een fruitboom langs een muur, schutting of rek in een bepaalde vorm geleid. De takken worden daarbij bewust in een bepaalde richting geleid en gesnoeid. Appel en peer zijn bekende soorten die als leifruit worden gekweekt.

Wat is klimfruit?

Klimfruit groeit van nature als klimplant of kan als zodanig worden geleid. Druiven en kiwi’s zijn bekende voorbeelden. Ook bramen en frambozen worden vaak langs een rek of schutting geleid.

Bloei en vruchtgroei

Wat is bloesem?

Bloesem is de verzamelnaam voor de bloemen van een fruitboom. De bekendste en grootste bloesemperiode is het voorjaar. Na de bloei kunnen uit de bloemen vruchten ontstaan, maar daarvoor is bij veel soorten een goede bestuiving nodig.

Bekijk ook: Waarom bloeit mijn fruitboom niet?

Wat is bestuiving en wat is kruisbestuiving?

Bij bestuiving komt stuifmeel op het vrouwelijke deel van een bloem terecht. Bijen en andere insecten spelen hierbij een belangrijke rol.

Bij kruisbestuiving komt het stuifmeel van een andere fruitboom of een ander ras. Veel fruitbomen hebben dit nodig voor een goede vruchtzetting. Een geschikt ander ras wordt dan een bestuiver genoemd.

Een zelfbestuivende fruitboom kan met eigen stuifmeel vruchten vormen. Toch kan ook bij zelfbestuivende soorten een tweede, geschikt ras zorgen voor een betere vruchtzetting of grotere oogst.

Wat is vruchtzetting?

Vruchtzetting is het ontstaan van jonge vruchten na de bloei en bestuiving. Een boom die volop bloeit, geeft dus niet automatisch ook een goede oogst. De bestuiving moet goed verlopen en de jonge vruchten moeten zich vervolgens verder ontwikkelen.

Wat is een beurtjaar?

Sommige fruitbomen dragen het ene jaar opvallend veel fruit en het jaar daarna juist weinig. Dit wordt een beurtjaar genoemd. Vooral na een zeer zware oogst kan de boom het volgende jaar minder bloeien en dus minder vruchten dragen. Goed snoeien en het uitdunnen van een teveel aan jonge vruchten kunnen helpen om de oogst wat gelijkmatiger te verdelen.

Wat is junirui?

Bij junirui laat een fruitboom in het late voorjaar of de vroege zomer een deel van zijn jonge vruchten vallen. Dat is normaal: een boom kan niet alle gevormde vruchten grootbrengen.

Oogsten en rijpen

Wat betekent plukrijp?

Een vrucht is plukrijp wanneer deze geschikt is om van de boom te worden geplukt. Dat betekent niet altijd dat de vrucht op dat moment ook het lekkerst is. Sommige vruchten rijpen na het plukken nog verder.

Wat betekent eetrijp?

Een vrucht is eetrijp wanneer deze voldoende is gerijpt om te eten en de gewenste smaak en structuur heeft. Vooral bij appels en peren kan er een duidelijk verschil zijn tussen plukrijp en eetrijp.

Snoeien en onderhoud

Wat is zomersnoei?

Zomersnoei is het snoeien van een fruitboom in de zomer, meestal wanneer de boom volop in blad staat. Hierbij worden onder andere te sterk groeiende scheuten verwijderd of ingekort. Zomersnoei remt de groei en kan helpen om meer licht in de kroon te krijgen.

Wat is wintersnoei?

Wintersnoei gebeurt wanneer de fruitboom in rust is en geen blad heeft. Vooral bij appel- en perenbomen wordt in deze periode gesnoeid. Wintersnoei stimuleert doorgaans de groei en wordt gebruikt om de boom vorm te geven en de hoeveelheid takken en scheuten te reguleren.

Bekijk ook onze snoeikalender

Wat is waterlot?

Waterlot zijn sterk groeiende, meestal recht omhoog gerichte scheuten. Ze ontstaan vaak na een stevige snoei en leveren doorgaans weinig fruit op. Bij het snoeien wordt daarom vaak een deel van het waterlot verwijderd.

Met deze termen wordt het een stuk makkelijker om informatie over fruitbomen te begrijpen en te plaatsen. Zo kun je ook beter beoordelen wat een fruitboom nodig heeft en de juiste keuzes maken bij het planten en verzorgen ervan.

Heb jij ook hulp of advies nodig voor je tuin? Wij helpen je graag.

Waarmee heb jij hulp nodig in je tuin? Bekijk alle Tuinvragen over Planten kiezen en verzorgen, of stel een nieuwe Tuinvraag

Nu delen

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven